Upplýsingabrunnur um kjör verkfræðinga og tæknifræðinga.

VFÍ er upplýsingabrunnur um kjör verkfræðinga og tæknifræðinga. Mikilvægt er að félagsmenn séu upplýstir um réttindi og skyldur á vinnumarkaði.

Á vinnuréttarvef Alþýðusambands Íslands eru ítarlegar upplýsingar um ýmislegt er varðar réttindi og skyldur á vinnumarkaði, til dæmis orlof, uppsagnir, dagpeninga og fæðingarorlof. Þessar upplýsingar byggja á bókum Láru V. Júlíusdóttur hrl. sem er lögmaður VFÍ. Lögfræðideild ASÍ hefur þróað efnið áfram samfara breytingum á kjarasamningum og tilkomu nýrra laga á vinnumarkaði. Hér fyrir neðan eru nokkur atriði sem oft er spurt um.

Greiðslur í sjóði - yfirlit

Ferðakostnaður - Akstursgreiðslur og dagpeningar

Þegar starfsmaður leggur til eigin bifreið til afnota fyrir vinnuveitanda er mismunandi hvernig greitt er fyrir afnotin. Yfirleitt er greitt samkvæmt svokölluðu kílómetragjaldi. Þá er ýmist gerður samningur um afnotin og greitt fyrir ákveðinn fjölda kílómetra eða starfsmaður færir akstursbók og fær greitt fyrir ekna kílómetra.

Þegar starfsmaður þarf að ferðast í vinnu sinni greiðir vinnuveitandi útlagðan kostnað vegna ferðarinnar. Starfsmaður á að geta fengið fyrirframgreiðslu upp í áætlaðan kostnað. Við uppgjör þarf síðan að leggja fram reikninga í frumriti. Algengt er hins vegar að greiða „dagpeninga" fyrirfram.

Þegar ákveða á greiðslu er algengt að miða við "akstursgjald og dagpeninga ríkisstarfsmanna" en upplýsingar um það má finna á vef fjármálaráðuneytisins .

Fæðingarorlof

Lög um fæðingar- og foreldraorlof hafa mikla þýðingu en þar er körlum tryggður réttur til töku fæðingarorlofs til jafns við konur. Í lögunum eru einnig ákvæði um foreldraorlof.
Í lögum um fæðingarorlof er að finna ákvæði um rétt foreldra til töku foreldraorlofs í alls 13 vikur. Taka þarf orlofið áður en barn nær 8 ára aldri.

Upplýsingar eru á vef Fæðingarorlofssjóðs  og  á vinnuréttarvef ASÍ

Orlof

Réttur til töku orlofs er bundinn í lög en þar er um lágmarksorlofsrétt að ræða, 24 orlofsdaga á ári. Einnig segir í lögunum að taka skuli þetta orlof og ekki flytja það milli ára. Ef aðstæður eru þannig að starfsmaður skiptir um starf við lok orlofsárs, 1. maí, á hann engu að síður rétt á 24 daga orlofi á fyrsta ári hjá nýjum vinnuveitanda. Hins vegar á hann í því tilviki ekki rétt á launum enda búinn að fá þau greidd við starfslok í fyrra starfi.

Í kjarasamningum hefur verið samið um lengra orlof en lögin segja til um og um flutning orlofs á milli ára.
Upplýsingar um orlof og frídaga eru á vinnuréttarvef ASÍ

Uppsagnir

Samkvæmt lögum miðast uppsögn við mánaðamót. Algengast er að gagnkvæmur uppsagnarfrestur sé þrír mánuðir. Um uppsagnarfrest er fjallað í kjarasamningum og er hann nokkuð mismunandi eftir því hvort um er að ræða almennan eða opinberan vinnumarkað.
Gagnlegar upplýsingar um lok ráðningarsambands eru á vinnuréttarvef ASÍ

Lífeyrisréttindi

Öllum launamönnum og þeim sem stunda atvinnurekstur eða sjálfstæða starfsemi er skylt að tryggja sér lífeyrisréttindi með aðild að lífeyrissjóði.

Ávinningur
Ellilífeyrir til æviloka.
Örorku- og barnalífeyrir ef sjóðfélagi missir starfsgetu.
Maka- og barnalífeyrir við fráfall sjóðfélaga.
Möguleiki á lánum frá lífeyrissjóð, m.a. vegna húsnæðiskaupa.

Verkfræðingar eru flestir í Lífsverk lífeyrissjóði en tæknifræðingar í Almenna lífeyrissjóðnum.

Á fræðsluvef Landssamtaka lífeyrissjóða eru gagnlegar upplýsingar um lífeyrismál.

Launaviðtöl

Starfsmaður hefur samningsbundinn rétt á viðtali við yfirmann sinn einu sinni á ári um störf sín og hugsanlega leiðréttingu á starfskjörum. Óski starfsmaður eftir viðtali á að veita það innan tveggja mánaða og niðurstaða viðtalsins á að liggja fyrir innan mánaðar.

Í launaviðtali er ekki einungis verið að semja um laun heldur einnig um vinnuframlag og mikilvægi starfsmannsins og horft til þeirra þátta er snúa að starfsumgjörð viðkomandi.  

Þess ber að geta að starfsmannasamtal er ekki launaviðtal og ber ekki að nefna laun við það tækifæri.

Upptaka frá kynningarfundi um launaviðtöl.

Glærur frá kynningarfundi um launaviðtöl.